10-11-05

Wat is een toneelstuk ?

Vooraleer een stuk op het podium kan gebracht worden zoals de auteur het geschreven heeft moet er een lange weg afgelegd worden.
Een gedeelte gebeurt via tekstanalyse, zonder dit zouden we de inhoud en het thema van het toneelstuk niet snappen.

We breken de tekst af en bepalen eerst het genre van het stuk:
Er bestaan eigenlijk maar 3 hoofdgenres: tragedie - komedie - tragikomedie.

Tragedie: Is ernstig en diepzinnig met de bedoeling ontroering bij het publiek uit te lokken. Hier exuberante acteerstijl maar ingetogenheid. Dit genre verloopt meestal traag en het einde is, hoe kan het ook anders, tragisch.
Komedie: Van glimlach tot tranen over de kaken van het schuddebuiken. De vorm is luchtig en het tempo ligt hoog. Hier zijn er verschillende subcategorieën: klucht, blijspel, satire, commedia dell'arte
Tragikomedie: stukken hebben een afwisselende komisch en tragisch verloop, het einde kan evengoed zo zijn. De inhoud zal dan ook meer menselijk en herkenbaar overkomen, hier wisselen grappig en ernst elkaar af
Elke genre heeft z'n:

intrige

hoe verloopt het stuk, stuntelig, rechtlijnig of menselijk

inhoud

Welke sfeer creëert het stuk, grappig, ernstig of afwisselend

vorm

Gaande van luchtig, diepzinnig of herkenbaar

Reactie

Lach, ontroering of een lach en een traan

Nu we dit weten kunnen we de structuur van het stuk gaan bekijken.

  1. Exposé : intro, intrige, startplot.
  2. Ontwikkeling : revelatie, keerpunt, revelatie en crisis
  3. Resolutie : confrontatie, climax, finale

Als we spreken van intriges, confrontaties, enz moeten er ook personages voor instaan.
Deze hebben ook duidelijk afgelijnde profielen, zijnde:

Protagonist

streeft naar iets, heeft een doel.

Antagonist

wil alles wat protagonist wil verhinderen.

Tritagonist

steunt Protagonist, helper.

Contagonist

steunt de Antagonist, werkt indirect tegen.

Nu komt het er op aan een degelijk stuk te brengen waarbij aandacht wordt gevestigd op spanning, want spanning houdt een publiek aandachtig.
Allemaal goed en wel maar hoe doe je dit ? Enerzijds door een sterke structuur met boeiende karakters, een hoog tempo, veel handelingen om het uiteindelijke doel te bereiken.
Keuzes die noodgedwongen moeten gemaakt worden, sterke antagonisten, conflicten, enz...
Eigenlijk niets meer dan alles wat het de Protagonist moeilijk maakt !

De dialogen dragen ook bij tot de spanning, dus deze moeten grondig bestudeert worden tot de essentie. De tekst vertelt niet alleen de informatie over de tijd en plaats wanneer iets gebeurt (of iemand is), maar heeft ook een onderliggende laag, de emo-laag.
Deze emo-laag analyse over de karaktereigenschappen, de relatie tot anderen en tegen overstaande de situatie is heel belangrijk om een geloofwaardig spel neer te zetten.
Een levendige dialoog geeft het publiek een dramatische spanning, het botsen van personages naar aanleiding van een gebeurtenis, enz…

Voila dit geeft alweer een beeld over hoe een stuk theoretisch in elkaar zit. Wedden dat niet iedereen dacht dat er zoveel achter zat ?
Dit is nog maar heel ruw, maar ik laat de volledige analyse van de oorsprong van het theater (dat bij de Grieken lag en waarbij alles telkens door de goden werd opgelost) tot het hedendaagse theater achterwege.
Noem het mijn Deus ex machina.



11:32 Gepost door Ik weet graag wat je er van denkt ! | Permalink | Commentaren (2) |  Facebook |

Commentaren

Hoihoi Ik vind het super dat je dit doet....het is heel interessant en leest lekker weg....zo leer je als leek (die wel graag naar het theater gaat) toch nog wat bij....
Zelf bezoek ik met zeer grote regelmaat musicals...in april staat Jesus Christ Superstar op het programma.... en hopelijk rond die tijd ook Cabaret.

Gepost door: Suus | 10-11-05

leuk mooi geschreven

Gepost door: doeidoei | 20-03-10

De commentaren zijn gesloten.